Kuchnia Tex-Mex, czyli teksańska. Historia potraw z Teksasu

Kuchnia amerykańska nie jest jednorodna, a dowodem na to jest Tex Mex. Jest to kulinarne skrzyżowanie Meksyku z Teksasem. Można też zaryzykować stwierdzenie, że jest to zamerykanizowana kuchnia meksykańska. Warto przyjrzeć się jej bliżej, bo ma wiele smakołyków do zaoferowania.

Kuchnia Tex-Mex, czyli teksańska. Historia i potrawy prosto z Teksasu
Quesadilla fot. Fado Irish Pub/Flickr

Teksas to stan, który zdecydowanie się wyróżnia na mapie USA. Tam wszystko jest większe, w tym domy, samochody, porcje i przestrzenie, a grillowanie jest formą religii. Właśnie w Teksasie narodziła się kuchnia Tex-Mex, przez niektórych zwana po prostu teksańską. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że jest to zamerykanizowana wersja kuchni meksykańskiej. Choć współcześnie jedzenie Tex-Mex jest bez problemu dostępne w całych Stanach Zjednoczonych, to nigdzie nie jest celebrowane, jak w miejscu swoich narodzin.

Przeczytaj także: Patelnia na indukcje – jaką wybrać?



Skąd się wzięła nazwa Tex-Mex?

Termin Tex-Mex, którego dziś powszechnie używamy w odniesieniu do kulinariów, wcale nie powstał na nazwanie regionalnej kuchni z Teksasu. Był to skrót na określenie linii kolejowej: Texas Mexican Railway, która zaczęła operować na południu Teksasu w 1877 roku. Później skrótu tego niektórzy używali na określenie Tejanos – Teksańczyków meksykańskiego pochodzenia – a z czasem także ich kuchni.

Przeczyta także: 50 najpopularniejszych potraw kuchni amerykańskiej

Historia kuchni Tex-Mex

Żeby zrozumieć czym jest Tex-Mex, warto spojrzeć na historię Teksasu, i to odległą historię.

Teksas był częścią Meksyku, gdy w XVI wieku został najechany przez Hiszpan. Przybysze zaczęli zaszczepiać miejscowym swoją kulturę w tym kulinarną. Kiedy w 1821 roku Meksyk odzyskał niepodległość, trudno już było rozróżnić, co w jego kuchni jest meksykańskie, a co hiszpańskie.

W 1836 r. Teksas ogłosił swoją niepodległość od Meksyku i przyłączył się do Stanów Zjednoczonych. Nowe położenie polityczne spowodowało napływ ludności ze wschodu, a także umożliwiło łatwy dostęp do nieznanych dotąd przypraw, składników, a nawet urządzeń kuchennych. Ser cheddar, wołowina, pszenica i kurkuma stanowiły kulinarne nowości przyjęte przez Teksańczyków z otwartymi rękami. Owe składniki, więcej niż chętnie, były włączane do tradycyjnych meksykańskich przepisów w domowych kuchniach przez Tejanos.

Kuchnia Tex-Mex, czyli teksańska. Historia i potrawy prosto z Teksasu
Sprzedaż tortilli z fasolą w San Antonio w 1939 r. fot. Lee Russell

Otworzenie się Teksasu na resztę Stanów zapoczątkowało karierę pszennych tortilli, nachosów, chili con carne, burrito i barbacoa. Nowe potrawy z czasem zaczęły się pojawiać w restauracjach i zyskiwać na popularności.

W 1972 roku angielska autorka kulinarna, Diana Kennedy, wydała obszerną publikację o kuchni meksykańskiej, w której stwierdziła, że teksaska kuchnia meksykańska nie jest autentyczna. Określiła ją jako Tex-Mex, popularyzując ten termin. Chociaż Kennedy użyła określenia w negatywnym kontekście, to taka kategoryzacja uprawomocniła ową kuchnię w USA. Teraz Tex-Mex był postrzegany jako odmiana amerykańskiej kuchni i zyskał tym samym szacunek.



Kuchnia Tex-Mex współcześnie

Coraz liczniejsze publikacje w mediach powodowały, że kuchnia Tex-Mex zyskiwała nie tylko prestiż, ale i popularność. Jej sława wyszła także daleko poza USA.

W Paryżu pierwsza restauracja serwująca kuchnię Tex-Mex została otwarta w marcu 1983 roku. Według restauratora, Claude’a Benayouna, interes nie kręcił się zbyt dobrze. Dopiero w 1986 r. po premierze filmu „Betty Blue”, w którym bohaterowie pili tequilę i jedli chili con carne, zaczęło się szaleństwo. Według Benayouna „Betty Blue była niczym Easy Rider“. Film zdobył niebywałą popularność we Francji. Po jego premierze każdy Paryżanin chciał kieliszek tequili i miskę chili.

Kuchnia Tex-Mex, czyli teksańska. Historia i potrawy prosto z Teksasu

Kuchnia Tex-Mex zyskiwała na popularności również w Indiach, Argentynie, Omanie, Japonii czy Holandii. W USA zaczęło powstawać coraz więcej sieci restauracji specjalizujące się w kuchni TexMex i ją popularyzujących. Najbardziej znane to Taco Bell, Chili’s i Chipotle.

Sława kuchni Tex-Mex dotarła także do Polski. W Warszawie promują ją restauracje Rico, Zawijany czy Buenos Nachos. Poza tym w wielu knajpach określających się jako meksykańskie jest więc Teksasu niż można by się spodziewać.



Potrawy kuchni Tex-Mex

Tak samo, jak w kuchni meksykańskiej, tak w Tex-Mex mamy enchiladę, taco, burrito, chili czy quesadille. W teksańskiej wersji będą jednak z pewnością większe, z dużą ilością amerykańskiego sera i dodatkowych składników, których w potrawach meksykańskich nie uświadczymy. Przykładowo, jeśli w daniu zastosowano czarną fasolę zamiast fasoli Pinto, jest to danie Tex-Mex. Meksykańskie burrito są mniejsze i mają mniej składników, w przeciwieństwie do wielkich, napakowanych składnikami burrito z Teksasu. Również w meksykańskiej quesadilli znajdziemy między tortillami jedynie ser i jajka, podczas gdy w amerykańskiej szereg różnych składników z mięsem na czele.

Kuchnia Tex-Mex, czyli teksańska. Historia i potrawy prosto z Teksasu
Tex-Mex Burrito fot. Lauren Topor/Flickr

Ogólnie rzecz ujmując, w daniach Tex-Mex znajdziemy mnóstwo sera (przede wszystkim cheddar, ale też jack i pimento), mięsa (w szczególności wołowiny, wieprzowiny i kurczaka), fasoli, papryki i przypraw oraz – oczywiście – pszenne tortille.

Dania kuchni Tex-Mex, które nie należą do kuchni meksykańskiej to przede wszystkim:

  • Nachos – chipsy kukurydziane (lub pszenne) wywodzą się od meksykańskich totopos, czyli kawałków smażonej tortilli podawanych z pastą z czarnej fasoli. Nachos z koeli podaje się z serem, pomidorową salsą, a czasem także z mięsem.
  • Chilli con carne – jest to danie stricte teksańskie. Nie ma odpowiednika w Meksyku.
  • Fajitas – jest to grillowane mięso, najczęściej wołowina lub kurczak, podawane pokrojone w cienkie paski wraz z grillowanymi warzywami – papryką i cebulą.
  • Queso – pełna nazwa to Chile con queso. Jest to dip z topionego sera i papryki chili. Często podaje się go do nachosów.
  • Puffy Tacos – są specjalnością San Antonio. To po prostu “spuchnięte” tacosy, które swoją formę uzyskują w czasie smażenia. Podaje się je z typowymi dodatkami do tacos.


Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.